Badania

Oto graficzne przedstawienie najwazniejszych rodzajow badan. Ponizej przedstwiony jest bardziej szczegolowy ich opis.

BADANIA PODSTAWOWE

Wywiad z pacjentem oraz badanie fizykalne

Analiza/Cytologia moczu

Moze wskazac na obecnosc krwi w moczu

Moze wskazac na infekcje

Moze wskazac na obecnosc zlosliwych komorek rakowych – niestety, przy obecnym stanie technicznym badanie to nie jest w pelni niezawodne

Wziernikowanie pecherza moczowego - cystoskopia

Badanie cystoskopowe jest specjalistycznym badaniem urologicznym

Cystoskopia jest najbardziej niezawodnym badaniem diagnostycznym w procesie wykrywania guzow pecherza moczowego

Teleskopowy instrument, zwany cystoskopem, wprowadzany jest bezposrednio do pecherza moczowego przez cewke moczowa. Uzywane sa dwa typy cystoskopow:

Gietki – daje on lepsze pole widzenia wewnatrz pecherza i powoduje mniejszy dyskomfort dla pacjenta

Sztywny – uzywany glownie do pobierania tkanki (biopsja) do dalszych badan, jak tez do zabiegu usuwania guza

Badanie cystoskopowe moze byc przeprowadzone w znieczuleniu miejscowym lub ogolnym

Pacjenci donosza, ze w trakcie badania w znieczuleniu miejscowym, gdy narzedziem jest gietki cystoskop, odczuwaja oni raczej dyskomfort niz bol

Wiecej informacji na temat cystoskopii znajdziesz tutaj (j. polski):

http://zdrowie.med.pl/uk_moczowy/badania/wziernikowanie.html

Badania histopatologiczne/patomorfologiczne (biopsja tkanki)

Sa to laboratoryjne badania mikroskopowe danej tkanki organizmu w celu stwierdzenia zmian chorobowych (patologicznych)

Do badan histopatologicznych moze byc przekazany wycinek tkanki z wnetrza pecherza moczowego. Zostaje on pobrany podczas tak zwanej biopsji, dokonanej przy uzyciu cystoskopu (poprzez cewke moczowa)

Podczas biopsji pobiera sie czasem (glownie przy badaniach kontrolnych pacjentow, u ktorych wczesniej postawiono diagnoze raka pecherza moczowego) wycinki blony sluzowej z kilku roznych miejsc blony sluzowej wnetrza pecherza, nawet takich, gdzie nie mozna dostrzec wizualnie zmian chorobowych. Biopsja moze bowiem wykazac obecnosc komorek rakowych zanim jeszcze zaczna one formowac sie w postaci guza. Moze ona takze wykazac jeszcze wczesniejszy stan chorobowy, czyli zmiany przedrakowe w nablonku, tzw. dysplazje

Do badan histopatologicznych moze byc rowniez przekazany guz lub jego czesc, ktory zostaje wyciety i usuniety z pecherza moczowego podczas zabiegu resekcji (Resekcja Guza)

Wyniki badan histopatologicznych sa niezwykle istotne, gdyz pozwalaja dokladnie okreslic etap rozwoju choroby i dobrac odpowiednie do tego etapu metody leczenia

Badania histopatologiczne to najpewniejsza i najbardziej dokladna metoda okreslania etapu rozwoju raka (Terminologia)

BADANIA POMOCNICZE

Badanie krwi

Badanie to daje obraz ogolnego stanu organizmu

Moze ono wskazac na infekcje w organizmie, a takze okreslic stan funkcjonowania nerek

Ultrasonografia

W badaniu tym uzywane sa fale ultradzwiekowe do przedstawiania obrazu pecherza moczowego

Za pomoca tego obrazu mozna dokonac pomiaru pecherza moczowego oraz jego mozliwosci oprozniania

W badaniu tym moga byc wykryte kamienie w pecherzu moczowym oraz wieksze guzy

Obraz ultrasonografii zarejestrowany jest na kliszy lub moze byc on przedstawiony na papierze termoczulym albo na tasmie video. Pacjent nie jest poddawany dzialaniu promieni roentgenowskich

Badanie to jest zupelnie bezbolesne

Wiecej informacji na temat ultrasonografii znajdziesz tutaj (j. polski):

http://zdrowie.med.pl/uk_moczowy/badania/ultrasonografia.html

Urografia (Intravenous Pyelography - IVP)

W badaniu tym dozylnie wstrzykiwany jest plyn kontrastujacy, ktory za posrednictwem nerek wydziela sie do moczu i splywa do pecherza

Seria zdjec roentgenowskich wykonywanych w czasie tego procesu daje pelny obraz drog moczowych

Wiecej informacji na temat urografii znajdziesz tutaj (j. polski):

http://zdrowie.med.pl/uk_moczowy/badania/urografia.html

Tomografia komputerowa (CT-scan)

W badaniu tym zdjecia roentgenowskie kolejnych warstw organu tworza w koncowym efekcie trojwymiarowy obraz wnetrza organow i tkanek

Czasami dodatkowo do plynow i przestrzeni ustroju wstrzykiwany jest plyn kontrastowy w celu uzyskania dokladniejszego obrazu

Wiecej informacji na temat tomografii komputerowej znajdziesz tutaj (j. polski):

http://zdrowie.med.pl/bad_obraz/tomografia.html

Rezonans elektromagnetyczny (MRI)

Jest to najbardziej nowoczesne badanie diagnostyczne wspolczesnej doby

Uzywane sa w nim fizyczne wlasciwosci pola magnetycznego oraz komputery w celu uzyskania precyzyjnego obrazu danej czesci ciala

Jest to badanie nieinwazyjne i zupelnie bezbolesne

Pacjent poddany jest wprawdzie silnemu promieniowaniu magnetycznemu ale, jak dotychczas, uznaje sie je za nieszkodliwe

Wiecje informacji na temat MRI znajdziesz tutaj (j. polski):

http://zdrowie.med.pl/bad_obraz/rezonans.html

Radioaktywne badanie kosci

Badanie to przeprowadza sie w celu upewnienia sie, ze nowotwor nie zaatakowal kosci

W badaniu tym wprowadza sie dozylnie do organizmu minimalna ilosc radioaktywnego srodka. Po czym uzyskuje sie obraz ukladu kostnego z zaznaczonymi wszelkimi w nim zmianami

Badanie to jest bezbolesne

Badania roentgenowskie pluc, watroby i nerek (tzw. przeswietlenia z obrazem na kliszy)

Wykonywane sa one w podobnym celu jak powyzsze badanie ukladu kostnego

Badania genetyczne

Sa to najbardziej nowoczesne badania zmian chorobowych kodu DNA

W badaniach genetycznych mozliwe jest wykrycie i zmierzenie poziomu tkzw. biomarkerow (markerow), ktore mozna znalezc we krwi, moczu lub tkance pacjentow

Biomarkery sa to substancje produkowane przez nowotwory lub wytwarzane przez organizm w reakcji na obecnosc nowotworow w organizmie

W praktyce badanie biomarkerow oznacza glownie wykrywanie komorek rakowych poprzez badanie krwi, moczu lub tkanki pacjenta

Oto pomocne zrodlo informacji na temat biomarkerow (j. polski):

http://www.przychodnia.pl/rbt/index.php3?s=3&d=6&t=10

Biomarkery raka pecherza moczowego (Badania genetyczne-c.d.)

Obecnie trwaja nieustanne badania nad wykrywaniem i testowaniem biomarkerow raka pecherza moczowego

Dotychczas nie udalo sie ustalic wysoce wiarygodnych biomarkerow. W praktyce oznacza to, ze niektore wyniki badan biomarkerow moga dawac falszywe przeslanki. Fakt ten sprawia, ze na obecnym etapie wiedzy nie mozna opierac sie wylacznie na wynikach badan biomarkerow w diagnostyce, prognozowaniu oraz leczeniu raka pecherza moczowego

Rozpatruje sie roznorakie formy zastosowania biomarkerow raka pecherza moczowego:

zamiast zbyt czestej cystoskopii - w monitorowaniu ewentualnych nawrotow choroby

w polaczeniu z cystoskopia, w celu monitorowania tych czesci ukladu moczowego, ktore sa poza zasiegiem cystoskopu, lub jesli badanie cystoskopowe pozostawia jakies watpliwosci

w celu okreslenia prawdopodobienstwa postepowania choroby u danego pacjenta

w doborze odpowiedniej dla danego pacjenta rodzaju terapii

we wczesnym diagnozowaniu

w rutynowych badaniach zagrozonej czesci populacji (np. palacze)

Istnieje bardzo dluga lista biomarkerow raka pecherza moczowego. W ostatnich czasach wiele uwagi zdobywaja: gen p53, gen p21, Ki67, bcl-2, MDR-1, gen survivin oraz ponizej przedstawione biomarkery moczu

Immunocytarne badania moczu (Badania genetyczne-c.d.)

Stosuje sie je u pacjentow z historia choroby raka pecherza moczowego, w celu wczesnego wykrycia nawrotow choroby. Badania te, wraz z cytologia moczu, znacznie zmniejszaja ryzyko niekontrolowanego rozwoju choroby

Generalnie badania biomarkerow maja przewage nad cytologia w wykrywaniu raka o niskim stopniu zlosliwosci, natomiast cytologia to nadal bardziej wiarygodna metoda gdy idzie o wykrywanie raka o wysokim stopniu zlosliwosci oraz carcinoma in situ (Terminologia). Ponizsze zrodlo przedstawia wyniki niektorych badan porownawczych poszczegolnych testow:

http://www.postgradmed.com/issues/1999/11_99/pirtskallaishvili.ht

Oto testy biomarkerow moczu, ktore zyskuja coraz to wieksza popularnosc:

BTA stat - wazne dla pacjentow jest to, ze ten prosty test moze byc stosowany przez samego pacjenta w warunkach domowych. Podwyzszony poziom tego biomarkera w moczu niekoniecznie musi wskazywac na obecnosc komorek rakowych. Moze on rowniez swiadczyc o innych schorzeniach ukladu moczowego, a nawet o przejsciu pewnych traumatycznych procedur (takich jak cystoskopia lub zabiegi BCG w ciagu ostatnich dwoch lat). Stosowanie testu BTA stat wymaga scislych zalecen oraz kontroli lekarskiej. Test ten mozna zakupic wylacznie na recepte lekarska. Oto pomocne zrodlo:

http://www.btastat.com/Default.htm

NMP22 - podwyzszony poziom tego biomarkera moczu moze rowniez wskazywac na inne niz rak schorzenia, na przyklad na zapalenie pecherza moczowego. Test ten mozna zakupic prywatnie, zarowno w Europie jak i w Ameryce. Oto pomocne zrodlo:

http://www.matritech.com/bladcannmp22.html

BLAC-4 - jest pochodna testu NMP22. Jest jeszcze malo rozpowszechniony. Wymaga wiekszej ilosci badan porownawczych

Aura Tek FDA - jest to rowniez prosty test, ktory mozna przeprowadzac w gabinecie lekarskim. Oto zrodlo, gdzie mozna nabyc ten test: Aura Tek FDP and AccuDx, Intracel Corporation, 330 Piccard Dr., Rockville, MD 20850; 301-258-5200; fax: 301-840-2161

Vysis UroVysion - jest jednym z najnowszych (2001) testow. W chwili obecnej trwaja prace nad szeroka dystrybucja tego testu zarowno w Ameryce jak i w Europie. Oto pomocne zrodla informacji oraz mozliwosci nabycia tego testu:

http://www.vysis.com/whatsnew_pr83.asp

http://www.vysis.com/O.asp?ProductID=305

Ze wzgledu na to, ze nie kazdy rodzaj raka pecherza moczowego mozna wykryc za pomoca danego testu, ostatnio mowi sie rowniez o mozliwosciach zastosowania kilku testow rownoczesnie

W kazdym pojedynczym przypadku, lekarz prowadzacy dokona wyboru koniecznego rodzaju badan (moga takze miec miejsce badania wyzej nieopisane), aby precyzyjnie okreslic etap rozwoju choroby oraz najbardziej na danym etapie skuteczne metody leczenia.

Poddawanie sie calemu szeregowi badan oraz oczekiwanie na wyniki tych badan jest czesto ogromnie frustrujace dla pacjenta. Jednak poddanie sie tym badaniom jest absolutnie konieczne, aby miec szanse znalezienia sie na drodze prowadzacej do wyleczenia.

Badania